به گزارش وب‌دا همدان، دکتر بهروز کارخانه‌ای در ستاد هماهنگی جوانی جمعیت که با رویکرد برنامه‌ریزی و هماهنگی هفته ملی جمعیت برگزار شده بود، کاهش نرخ باروری را تهدیدی جدی برای آینده کشور دانست و اظهار کرد: مسئله جمعیت باید به اولویت اصلی همه نهادها و سازمان‌ها تبدیل شود. نمی‌توان تنها از حوزه سلامت انتظار داشت که بار این مسئولیت را به دوش بکشد. امروز بیش از ۳۰ دستگاه در کشور وجود دارند که هرکدام باید سهم خود را در تبیین و اطلاع‌رسانی نسبت به این مسئله ایفا کنند.

وی افزود: دانشگاه علوم پزشکی نهایت تلاش خود را در بحث تبلیغات درون‌سازمانی و برون‌سازمانی به کار گرفته، اما اگر سایر دستگاه‌ها هم جدی وارد میدان نشوند، نمی‌توان انتظار تحول داشت. باید صادقانه بگویم که وضعیت فعلی، یک زنگ خطر جدی برای آینده کشور است و اگر همین روند ادامه پیدا کند، با نرخ باروری فعلی و مقایسه آن با نرخ رشد جمعیتی کشورهای همسایه مانند عراق که ۵ تا ۷ درصد است، آینده جمعیتی ایران با چالش‌های جدی مواجه خواهد شد.

** نیازمند حرکت جهادی در حوزه فرهنگ‌سازی هستیم

رئیس دانشگاه علوم پزشکی همدان با بیان اینکه فرهنگ‌سازی در زمینه جمعیت نیازمند زبان ساده و قابل‌فهم برای عموم مردم است، خاطرنشان کرد: نرخ باروری و کاهش جمعیت مفاهیمی نیستند که همه مردم آن را به خوبی درک کنند و اگر فقط از کلمات رسمی استفاده کنیم، بسیاری از اقشار جامعه از جمله بازاری‌ها و مردم عادی پیام را دریافت نمی‌کنند. باید با زبان خود مردم صحبت کنیم و از ابزارهای دیداری، مانند نمودار و بنر، برای انتقال پیام استفاده کنیم.

وی در ادامه تصریح کرد: ما نیازمند حرکت جهادی در حوزه فرهنگ‌سازی هستیم، به فعالان محیط زیست نگاه کنید؛ چگونه برای حفاظت از طبیعت با جدیت وارد میدان می‌شوند. امروز هم بحث جمعیت باید با همان شدت و احساس مسئولیت در دستور کار همگان قرار بگیرد. اگر از الان اقدام نکنیم، فاجعه‌ای در پیش است.

دکتر کارخانه‌ای با تأکید بر استفاده از ابزارهای هنری، رسانه‌ای و مردمی برای انتقال پیام تبیین کرد: همان‌طور که در دفاع از محیط زیست از زبان تصویر و احساس استفاده می‌شود، در موضوع جمعیت هم باید احساس خطر را به مردم منتقل کنیم. این مسئله فقط یک دغدغه آماری نیست؛ بلکه به امنیت، آینده اقتصادی، فرهنگی و هویتی کشور گره خورده است.

وی در پایان تأکید کرد: اطلاع‌رسانی صرفاً با ارائه داده‌ها و اصطلاحات تخصصی راه به جایی نمی‌برد. باید این پیام را به‌گونه‌ای به مردم برسانیم که عمق فاجعه را درک کنند. اگر اقدامی نکنیم، نه‌تنها نرخ رشد جمعیت پایین‌تر خواهد آمد، بلکه سرمایه انسانی کشور نیز به‌تدریج تحلیل خواهد رفت. راه نجات ما، بازگشت به فرهنگ خانواده، فرزندآوری آگاهانه و مسئولانه، و مشارکت همگانی در مسیر اعتلای جمعیت است.

**تأکید مسئول نهاد رهبری در دانشگاه علوم پزشکی همدان بر نقش الگوسازی فرهنگی در ترویج چندفرزندی

مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی همدان نیز در این جلسه گفت: الگوسازی فرهنگی و بازسازی هنجارهای اجتماعی مرتبط با فرزندآوری، ضرورتی جدی برای جبران چالش‌های جمعیتی کشور است.

حجت‌الاسلام و المسلمین سعید کاظمی با اشاره به تأثیر اقدامات نمادین در اصلاح نگاه جامعه نسبت به چندفرزندی، اظهار کرد: نباید تصور کرد این نوع برنامه‌ها صرفاً به‌دلیل تشویق مستقیم افراد طراحی می‌شود، بلکه هدف اصلی، ایجاد یک هنجار فرهنگی مثبت در جامعه است.

 وی خاطرنشان کرد: فرزندان خانواده‌های پرجمعیت در گذشته دچار احساس حقارت بودند و داشتن چند فرزند را عیب تلقی می‌کردند، اما اکنون باید این نگاه معیوب را تغییر دهیم و چندفرزندی را به‌عنوان یک الگوی صحیح و افتخارآمیز معرفی کنیم.

 مسئول نهاد رهبری در دانشگاه علوم پزشکی همدان افزود: همان‌طور که در دهه‌های گذشته با همین ابزارهای فرهنگی توانستیم مردم را نسبت به تک‌فرزندی متقاعد کنیم، اکنون نیز باید با همان جدیت، این روند را معکوس و به نفع رشد جمعیت اصلاح کنیم.

وی با اشاره به برگزاری نشست‌های تخصصی با حضور کارشناسان حوزه جمعیت، زنان، مامایی و بارداری، تصریح کرد: این گفت‌وگوها منجر به درک بهتر شرایط موجود و راهکارهای اثربخش برای ترویج فرزندآوری در خانواده‌ها شده است.

حجت‌الاسلام و المسلمین کاظمی از برگزاری جشن ازدواج دانشجویی در آینده‌ای نزدیک خبر داد و پیشنهاد داد: اگر اعضای هیئت‌علمی دانشگاه که دارای سه یا چهار فرزند هستند در این برنامه حضور یابند و به‌صورت نمادین مورد تقدیر قرار گیرند، می‌توان الگویی موفق و ملموس برای دانشجویان جوان ارائه کرد.

 وی در پایان تأکید کرد: خانواده‌های موفق با تعداد فرزندان بیشتر، می‌توانند الهام‌بخش جامعه باشند و این اقدام فرهنگی از ارزش بالایی برخوردار است که باید مورد توجه بیشتری قرار گیرد.  

**فرهنگ‌سازی در حوزه جمعیت در طول زمان اثرگذار است

در ادامه، مهندس رحیم هزاریان مدیر روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی همدان با اشاره به اینکه اقدام در جهت فرهنگسازی در حوزه جمعیت، اقدامی زمان‌بر است که به مرور و با گذر زمان اثرات آن نمایان می‌شود، عنوان کرد: آموزش نوجوانان در مدارس و از سنین دبیرستان می‌تواند در از بین بردن تابوی ضد جمعیتی بسیار مؤثر واقع شود.

وی در ادامه با بیان اینکه تغییر ذهنیت در خصوص مسأله فرزندآوری و جوانی جمعیت نیازمند برنامه‌ریزی و اقدامات اثرگذار است گفت: بسیاری از دیدگاه‌های امروز در خصوص فرزندآوری از فرهنگ‌سازی در سال‌های قبل برجای مانده و از بین بردن اثرات این فرهنگ استباه و رواج باورهای جدید نیازمند اقدامات اثرگذار و جدی با راهکارهای نوین و خلاقانه در حوزه فرهنگ است.  

**ضرورت ورود همه دستگاه‌ها به میدان فرهنگ‌سازی جمعیت

 دکتر طوس کیانی، مدیر اداره بازرسی و ارزیابی عملکرد دانشگاه علوم پزشکی همدان نیز در این جلسه با اشاره به اینکه مقوله جوانی جمعیت، چالشی ملی و چندبُعدی است که تنها با مشارکت همه‌جانبه نهادها و سازمان‌های مرتبط می‌توان برای آن راهکار عملی ارائه کرد، گفت: اگر بپذیریم که موضوع جمعیت یک چالش جدی است، باید با همه ابزارهای فرهنگی، اجرایی و رسانه‌ای برای مقابله با آن وارد میدان شویم. 

وی با اشاره به اهمیت مداخله فراسازمانی در موضوع جمعیت، تأکید کرد: تنها دانشگاه‌ها مسئول حل این بحران نیستند، بلکه باید دستگاه‌های اجرایی و سازمان‌های تخصصی دیگر نیز به صورت فعال در این حوزه وارد شوند. 

مدیر اداره بازرسی دانشگاه علوم پزشکی همدان افزود: سیاست‌های تشویقی نقش بسیار مؤثری در تقویت فرهنگ فرزندآوری دارند و این اثرگذاری هم به صورت مستقیم و هم غیرمستقیم قابل مشاهده خواهد بود. 

 وی خاطرنشان کرد: برگزاری مراسم‌، نمایشگاه‌ها، سخنرانی‌ها و بهره‌گیری از نظرات متخصصان دارای مطالعات و تحلیل‌های عمیق در حوزه جمعیت، می‌تواند در تدوین چشم‌انداز بیست‌ساله و سیاستگذاری‌های آینده بسیار مؤثر واقع شود.  

 دکتر کیانی تأکید کرد: اگر این رویدادها و هفته‌های نمادین را جدی بگیریم و به جای پرداختن صرف به امور صوری، برنامه‌هایی مبتنی بر تحلیل و آینده‌نگری ارائه کنیم، نتایج ملموس‌تری حاصل خواهد شد.

 وی با اشاره به لزوم نگاه جامع به مسئله جمعیت، افزود: باید دو محور مهم را مدنظر قرار دهیم؛ نخست، افزایش نرخ باروری و دوم، حفظ جمعیت فعلی از طریق کاهش مرگ‌ومیر ناشی از عواملی همچون تصادفات جاده‌ای، مشکلات زیرساختی و آسیب‌های اجتماعی. 

مدیر اداره بازرسی دانشگاه در پایان اظهار داشت: اگر در سطح کلان کشور نتوانیم اهمیت این موضوع را برای همه نهادها تبیین کنیم، اقدامات مقطعی و جزیره‌ای به نتیجه نخواهد رسید و این موضوع نیازمند انسجام ملی و عزم فراگیر است.